Elektrik Nedir
kadar once,Yunanli bilgin Thales Kehribarin kumas parcasina
surtulmesi ile kucuk kivilcimlar cikardigini gormustu. Statik elektrik
ilk kez bu sekilde gozlemlendi.Statik elektrik durgun, pratik olarak
is yapmayan elektrik turudur, kontrolsuz bir enerji seklidir ve zaman
zaman bosalmalar yapar.Yagmurlu havalarda bulutlar pozitif yuklu
statik elektrikle dolarlar, yeryuzu negatif elektrik yuklu oldugu icin,
yuksek yerlerden bulutlara elektrik atlar buna yildirim adi verilir.
Eger bu elektrik atlamasi buluttan buluta ise o zaman simsek
adini alir. Statik elektrige; sacimiza surdugumuz tarakta,
arabadan indigimizde tuttugumuz kapi kolunda, televizyon
ekraninina elimizi surdugumuzde de rastlariz. Statik elektrik
elde etmek icin yapilan araca Van De Graaf jeneratoru adi
verilir bu jeneratorle 20 milyon volt kadar statik elektrik elde edilebilir.
İkinci elektrik turu Dinamik,yani hareketli elektriktir. Bu elektrik
kaynaklari elektron devinimi saglarlar. Elektronlar negatif kutuptan
pozitif kutba dogru hareket ederler.Dinamik elektrik iki tipdir.
1-) D.C. Direct Current kelimelerinin kisaltilmisidir.
2-) A.C. Alternatif Current kelimelerinin kisaltilmisidir.
D.C. elektrik kaynagi hepimizin cok iyi bildigi piller,akumulatorler
ve dinamolardir.Piller ve Akumulatorler kimyasal reaksiyonlardan
elektrik enerjisi uretirler,akumulatorler ve pillerin bazi tipleri tekrar
doldurulabilir ve tekrar tekrar kullanilabilirler.Nikel Kadmiyum piller,
Nikel Metal Hidrit piller bu tip pillerdendir .Akumulatorlerin esasi
sulfurik asit icindeki kursunun kimyasal reaksiyonudur.
Dinamo ise tersine calisan bir motor dur denilebilir. Kuvvetli bir
manyetik alanda donen bir sarginin (bobin) uzerinde elektrik
akimi olusmasi esasina dayanir.
Duz akim denmesinin nedeni burada ki elektrigin bir volt zaman
grafiginde duz bir yol izlemesi nedeni iledir,yani bu elektrik
cesidinin voltaji zamanla degismez.
A.C. Alternatorler vasitasi ile elde edilen elektrik cesididir.
Alternatorleri dondurmek icin ise, barajlarda su, elektrik
santrallarinda cesitli yakitlar kullanilir.
A.C. denmesinin nedeni bu cesit elektrigin zamanla yon degistirmesidir.
A.C. nin ozelligi transformator denen aygitlarla voltajin
yukseltilebilmesi veya dusurulebilmesidir.
Voltajin yukseltilebilmesi nedeni ile uzak mesafelere daha az
kayipla gonderilen bu cesit elektrik gunluk hayatta en cok
kullandigimiz elektrik cesididir.
Dogru akim kaynaklarinda + ve - kutuplar oldugu halde, alternatif
akimda kutuplar yoktur.
Dinamo ile Alternatorun bulunusu ve gelistirilmesinde katkilari
olanlar icinde; Michael Faraday, Nicola Tesla ve Zenobe Gramme
sayilabilir.İlk pili Alessandro Volta yapmistir.İlk akumulator
Gaston Plante tarafindan 1859 yilinda yapilmistir.
Elektrik Akimi: Bilindigi gibi metallerin atomlarindaki elektron sayilari metalin cinsine gore degisir. İletken maddelerin atomlarinin son yorungelerinde 4 ‘den az elektron bulunur. Atomlar bu elektronlari 8′e tamamlayamadiklari icin serbest birakirlar. Bu yuzden bir İletken maddede milyonlarca serbest elektron bulunur. Bu maddeye elektrik uygulandiginda elektronlar negatif (-) ‘den pozitif (+) yonune dogru hareket etmeye baslar. Bu harekete “Elektrik Akimi” denir.
Alıntı : elektrik
